In 2012 verscheen van zijn hand het managementboek Denken als een Generaal. Sindsdien schrijft hij factionverhalen die dicht tegen de werkelijkheid aan schuren.

Otto Skorzeny - De vijf levens van Hitler’s favoriete commando

Deel één

FLABBER11 DEC 2018 – 16:45

Het verhaal van Otto Skorzeny is bijna too-good-to-be-true. Alle ingrediënten van een heldenepos zijn aanwezig: actie, spanning, bluf, en vele hachelijke momenten. Hoewel de feiten bekend zijn, is zijn biografie omgeven met mythes.

Was hij werkelijk het brein achter de gewaagde ontvoering van Mussolini? Was hij de spin in het web van nazi-vluchtorganisatie ODESSA? Liet hij zich in 1962 overhalen door de Mossad om een moordaanslag te plegen of werd hij gedwongen? Adolf Hitler had een zwak voor de lange Oostenrijker met het litteken. De man die optimaal gebruik maakte van de gelegenheden die de oorlogssituatie bood. Wie was Otto Skorzeny? Een legendarische oorlogsheld of een dienaar van een slechte zaak?

“Meine Ehre heisst Treue” – motto van de Schutzstaffel (SS), waarvan Skorzeny lid was.

Eerste leven - Een waardevol litteken

De achternaam Skorzeny is afgeleid van Skorzeçin, een dorp in het westen van Polen. Zijn ouders waren van Hongaars-Oostenrijkse achtergrond. Otto wordt in 1908 geboren in een familie met een sterke militaire traditie. Hij wordt streng en drietalig opgevoed (Duits, Frans, Engels). In 1918 valt de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije uiteen. Het land wordt opgedeeld in zelfstandige staten zoals Tsjechoslowakije en Slovenië-Servië-Kroatië. Transsylvanië wordt toegewezen aan Roemenië.

Tijdens zijn studententijd beoefent Skorzeny mensuur – een statische variant van de schermsport. Aangezien de duellisten geen bescherming voor het gezicht dragen is de kans op een verwonding groot. Zo’n litteken, in het Duits Schmiss, werd in die tijd als een bewijs van karakter en moed gezien. Skorzeny draagt het met trots.

In 1931 meldt Skorzeny zich aan bij de Oostenrijkse Nazi Partij. Daarnaast is hij zelfstandig ondernemer in civiele techniek. Op 12 maart 1938 wordt Oostenrijk zonder slag of stoot geannexeerd (Der Anschluss) door Nazi-Duitsland.

Wanneer de Wehrmacht op 1 september 1939 Polen aanvalt, heft Skorzeny zijn bedrijf op en meldt zich aan bij de Duitse Luftwaffe. Hij wordt afgewezen. Met zijn 31 jaar en lengte van bijna twee meter is hij te oud en te groot om piloot te worden. Om zo dicht mogelijk bij de Führer te komen, wordt hij lid van de LSSAH; de Leibstandarte SS – de persoonlijke lijfwacht van Hitler.

Tweede Leven - In dienst bij Hitler

Wanneer op 10 mei de Blitzkrieg tegen Nederland, België en Frankrijk begint, is Skorzeny erbij. Maar als soldaat (SS-Schütze) ziet hij weinig actie. Hij bevindt zich ver achter de frontlinie en verzorgt het artillerie-transport voor de SS-Totenkopf divisie die door Noord-Frankrijk raast.

Enkele weken later, de oorlog in het Westen is onverwacht snel gewonnen, bevindt Skorzeny zich in Nederland. Hij raakt gefrustreerd door het missen van elke vorm van actie en besluit zich met kameraad Hans Jäger te bedrinken in een café. Zijn oog valt op een portret van prins Bernhard aan de muur. In de ogen van Skorzeny is die Von Lippe-Biesterfeld een verrader; eerst lid van de NSDAP, daarna gebroken met het Nazisme en nu gevlucht naar Londen. Skorzeny beveelt de barman om het portret van de muur te halen. Wanneer die dat weigert, trekt Skorzeny zijn pistool en schiet het portret aan diggelen. Hij krijgt zes weken licht arrest en kan naar zijn toegezegde promotie fluiten.

Het Derde Rijk beslaat half Europa en elke jongeman – Duits of buitenlands – wordt gemobiliseerd. Een half jaar later krijgt Skorzeny alsnog de rang van Untersturmführer (tweede luitenant) opgespeld. Hitler wil in het voorjaar van 1941 het tweede front in het Oosten openen maar de situatie in de Balkan vereist direct ingrijpen.

Het Italiaanse leger van Benito Mussolini verkijkt zich op de Griekse strijdlust en wordt in het defensief gedrongen. In Joegoslavië dreigt de politieke situatie om te slaan in anti-Duits. Hitler commandeert zijn pantsertroepen en vliegtuigen richting de Balkan. De aanval op Rusland wordt met twee maanden uitgesteld. De veldtocht door Joegoslavië is er een uit het boekje. In elf dagen snellen de Duitse tanks naar Belgrado. Skorzeny’s eenheid volgt te voet. Met bluf weet hij een vijandelijke stelling, zonder dat er een schot valt, te veroveren. Het zou zijn handelsmerk worden.

Op 18 april capituleert Joegoslavië en twee weken later volgt Griekenland. Kreta wordt door de paratroepers van generaal Kurt Student veroverd. Het is na de aanval op Den Haag de tweede keer dat parachutisten op grote schaal worden ingezet. De verliezen voor de Duitsers zijn deze keer zeer hoog. Hitler verbiedt daarom verdere luchtlandingsoperaties. De Engelsen leren juist lessen uit deze aanvalstechniek en gaan ze vaker toepassen (D-Day en Arnhem).

Op 22 juni 1941 valt de grootste aanvalsmacht ooit bijeengebracht de Sovjet-Unie binnen. Het is de start van operatie Barbarossa. Hitler wil binnen acht weken Moskou veroveren. Het plan is gewaagd, het begin is spectaculair en de afloop is desastreus. Skorzeny maakt deel uit van de SS divisie Das Reich en trekt richting Moskou.

Wanneer de eerste sneeuw valt, raakt hij gewond door een granaatscherf uit een Katjoesja-raket. Skorzeny, inmiddels Obersturmführer, ontvangt het ijzeren kruis en wordt afgevoerd voor herstel naar Wenen. Daardoor ontsnapt hij aan de Russische winter. Tijdens deze rustperiode leest hij over het gebruik van commando-technieken door de Britten in Noord-Afrika. David Stirling, de oprichter van de Britse SAS, is daar de gevierde man. Skorzeny ontwikkelt op basis van ervaring in Rusland zijn eigen tactieken over Kleinkrieg en deelt ze met hooggeplaatste militairen in Berlijn. Volgens Skorzeny was het Duitse leger aanvankelijk innovatief in oorlogstechniek maar had het gedurende de eerste oorlogsjaren haar voorsprong verloren.

Derde Leven - Specialist in Kleinkrieg

Wie de juiste personen kent, kan snel carrière maken. Begin april 1943 wordt Skorzeny naar het hoofdkwartier van de Waffen-SS in Berlijn geroepen. Hier krijgt hij opdracht een speciale commando-eenheid op te leiden in Friedenthal. Hauptsturmführer Skorzeny mag daarmee zijn ideeën in de praktijk brengen. Het Duitse leger kende al de ‘Brandenburgers’ – een legergroep die in Brandenburg an der Havel opgeleid was voor commando-operaties.

De Brandenburgers hadden op 10 mei 1940 op spectaculaire wijze het Belgische fort Eben-Emael veroverd. Hitler, achterdochtig als hij is, vertrouwt de Brandenburgers niet meer omdat ze onder de Abwehr (contraspionagedienst) van admiraal Wilhelm Canaris vallen. Canaris wordt verdacht van geheime contacten met de Britten en wanneer dit bewezen wordt, laat Hitler hem direct vermoorden.

Skorzeny verzamelt honderd gekwalificeerde mannen uit diverse SS-onderdelen en begint met hun commandotraining. Ze leren met verschillende wapens omgaan, man-tot-man gevechten, sabotage- en camouflagetechnieken en hoe informatie te verzamelen. Velen van hen spreken naast Duits een tweede taal zoals Russisch, Hongaars, Roemeens, Italiaans of Engels. Operatie François in de zomer van 1943 was de eerste test voor Skorzeny’s eenheid, die op dat moment Jagdverbände 502 heet. Het doel is om in Iran de aanvoer van Amerikaans en Brits materieel bestemd voor de Sovjet-Unie te saboteren. Een vaag plan dat slecht wordt uitgevoerd. Skorzeny reist niet mee en noemt de raid bij voorbaat “kansloos.”

In Italië is men de oorlog langzamerhand beu. Op 25 juli 1943 wordt Benito Mussolini, ooit het voorbeeld van Adolf Hitler, door eigen troepen gearresteerd. Hitler besluit zijn wapenbroeder te bevrijden. Op aanraden van Heinrich Himmler wordt Skorzeny uitgenodigd in de Wolfsschanze, de bunker van Hitler. De Führer is direct gecharmeerd van de grote man met het litteken, die net als hij uit Oostenrijk komt. Hitler geeft hem opdracht op ‘Il Duce’ te bevrijden. Hoe? – dat laat hij aan Skorzeny over.

Terwijl Skorzeny druk is met voorbereidingen, wordt Mussolini van hot naar her versleept. De Italianen vrezen een ontvoering door de Duitsers en verplaatsen hun gevangene om de week. De hele zomer van 1943 is het onduidelijk waar Mussolini zich precies bevindt. Er is haast bij geboden want op 10 juli zijn de geallieerden in Sicilië geland en op 3 september stappen ze over naar het vaste land van Italië. Wanneer de Duitse afluisterdienst het bericht van een Italiaanse politiezender oppikt dat “de veiligheidsmaatregelen rondom Gran Sasso gereed zijn”, is duidelijk dat Mussolini in hotel Campo Imperatore op de Gran Sasso-berg wordt vastgehouden. Skorzeny laat zich met een Heinkel bommenwerper over de berg vliegen en maakt foto’s van het gebied.

Het plan voor de gewaagde luchtlandingsoperatie is bedacht door majoor Harald Mors, een commandant van generaal Student die eindverantwoordelijk is voor de uitvoering. Skorzeny en zijn commando’s maken deel uit van de operatie. Unternehmen Eiche vindt plaats op 12 september.

Tien Henschel Hs126 vliegtuigen met daarachter even zoveel zweefvliegtuigen koersen vanaf Rome richting de Gran Sasso. In drie zweefvliegtuigen zitten Skorzeny en zestien van zijn mannen. De andere zeven bevatten paratroepers die onder majoor Mors vallen. Door een speling van het lot, landen niet de zweefvliegtuigen van majoor Mors, maar die van Skorzeny als eerste op de helling voor hotel Campo Imperatore. Skorzeny heeft de Italiaanse generaal Fernando Soleti gedwongen om met hem mee te vliegen en die weet de Carabieniri-bewakers ervan te overtuigen geen weerstand te bieden. De blufpoker werkt, zonder een schot te lossen wordt Mussolini uit het hotel gehaald. Gekleed in een zwarte regenjas en hoed poseert hij onwennig tussen zijn bevrijders.

Twee zweefvliegtuigen zijn in het dal geland, waaronder die van majoor Mors. Ze saboteren het spoor dat naar het hotel leidt en snijden de telefoonverbinding door. Wanneer Mors bovenop de Gran Sasso arriveert, staat Mussolini al buiten. De hele actie heeft nog geen uur geduurd.

Het oorspronkelijke retourvliegtuig voor Il Duce is beschadigd geraakt, de enige optie is een piepkleine Fieseler Fi 156 ‘Storch’. Dit tweepersoons-verkenningsvliegtuig wordt bestuurd door Hauptmann Heinrich Gerlach. Mussolini wordt aan boord gehesen en Skorzeny staat erop dat hijzelf ook meevliegt. Gerlach protesteert dat de Storch daar niet op is berekend, maar Skorzeny weet van geen wijken.

Gezien de ijle lucht is opstijgen al een helse klus, laat staan met drie man aan boord. Gerlach beveelt daarom de paratroepers om de staart van het vliegtuig vast te houden. Hij zet de motor op vol vermogen en roept: ‘Loslaten!’ De Fieseler schiet weg en stuitert over de helling richting de afgrond. De achterblijvers zien hoe het verkenningsvliegtuig omlaag stort in de vallei. Met stalen zenuwen laat Gerlach het vliegtuig aan snelheid winnen en trekt het langzaam horizontaal. De Italiaanse dictator en Skorzeny zien lijkbleek.

Mussolini wordt direct naar Berlijn gevlogen en ontmoet daar zijn zoon Vittorio en Hitler. Twee dagen later brengt Skorzeny rapport uit aan de Führer. Hij wordt bevorderd tot SS-Sturmbannführer (majoor) en ontvangt het Ridderkruis bij het IJzeren Kruis. Ook Gerlach krijgt ook het Ridderkruis opgespeld vanwege de buitengewoon moeilijke start vanaf de Gran Sasso.

Majoor Mors ontvangt het Duitse Kruis in goud (lager dan het Ridderkruis) pas twee weken later. Door aan boord te kruipen van de Storch heeft Skorzeny alle credits voor de geslaagde raid opgeeist. Hij is nu een nationale held.

De roem helpt Skorzeny om zijn Jagdverbände 502 verder uit te bouwen. Er komen meer mannen – waaronder Brandenburgers – en materiaal beschikbaar. Hij experimenteert met kamikaze-piloten die in een V1 zullen vliegen maar het plan wordt afgeblazen. Duitsland heeft dan al een tekort aan gekwalificeerde piloten. Een aantal belangrijke doelwitten staan in Skorzeny’s agenda: Maarschalk Pétain in Vichy – mocht deze voor de geallieerde kant kiezen; Josip Broz Tito – de Joegoslavische partizanenleider en als laatste The Big Three. Geen van alle plannen wordt uitgevoerd. Het laatstgenoemde plan – Unternehmen Weitsprung – was het idee om Churchill, Roosevelt en Stalin tijdens hun conferentie in Teheran (28 nov. -1 dec. 1943) te vermoorden. Met zweefvliegtuigen zouden de nazi-commando’s vlakbij de locatie gedropt worden.

Of het plan werkelijk heeft bestaan is de vraag. Volgens Skorzeny had Hitler het idee bij voorbaat als onuitvoerbaar weggewoven. Volgens de NKVD – het Russische ministerie van Binnenlandse zaken – heeft Ivan Ivanovich Agayants, hun spion in Teheran, de plannen via zijn netwerk ontdekt. Was het wel gelukt, dan had de wereld zoals wij die kennen er heel anders uitgezien. De raid op Tito wordt uitgevoerd door Duitse paratroepers, maar niet die van Jagdverbände 502. Skorzeny vertrouwt de ingewonnen informatie niet. Hij krijgt gelijk. Alle Duitse paratroepers worden kort na de landing neergeschoten.

Op 20 juli 1944 wordt er door een groep Duitse officieren een bomaanslag op Hitler gepleegd. Skorzeny en zijn mannen worden ingezet om de couppoging te verijdelen. Hij arriveert net op de tijd bij het Oberkommando des Heeres in de Bendlerstrasse. De meeste coupplegers zijn al tegen de muur gezet. Skorzeny levert de overige samenzweerders uit aan de Gestapo. Opnieuw stijgt hij in achting bij de Führer.

In oktober 1944 wordt het Derde Rijk aan alle kanten bedreigd. De geallieerden zijn geland in Normandië en hebben Parijs bevrijd. Ze rukken op vanuit Italië en het Rode Leger marcheert richting Berlijn. In Hongarije overweegt regeringsleider Miklós Horthy een wapenstilstand te sluiten met de Sovjets.

Hitler laat Skorzeny opdraven en geeft hem opdracht “de zaak op te lossen.” Skorzeny bedenkt een plan om Miklós jr., de zoon van Horthy te ontvoeren. Op 15 oktober parkeert een vrachtwagen voor de deur van het huis in Boedapest, waar junior en Felix Bornemisza – de lokale havendirecteur – verblijven. De Hongaarse beveiligers vertrouwen het niet en trekken hun wapens. Skorzeny zit in de cabine. Hij geeft een fluitsignaal en een tiental Duitse commando’s komt de hoek om rennen. De beveiligers slaan op de vlucht. Miklós jr. wordt overweldigd en schreeuwt het uit. Met enkel flinke tikken wordt hem de mond gesnoerd. Ze rollen de jongeman op in een tapijt. Met Bornemisza gebeurt hetzelfde. De twee tapijten worden in de gereedstaande vrachtwagen gelegd.

Wanneer vader Horthy van de ontvoering hoort, wordt hij woedend en wil direct met de Sovjets een deal sluiten. Waffen-SS generaal Erich von dem Bach-Zelewski van de 22. Panzer Division dreigt het Burgpalast, het regeringsgebouw waar Horthy sr. verblijft, in puin te schieten. Skorzeny weet hem te overtuigen dit niet te doen. Die nacht besluit Skorzeny met bluf zich een weg tot de boze vader te banen. Het is de start van Unternehmen Panzerfaust.

Een enkele Königstiger-tank rolt tot aan de poort van het regeringscentrum. Skorzeny volgt met zijn commando’s in open Kübelwagens. Ze dringen het Burgpalast binnen en overrompelen de Hongaarse soldaten. Er wordt over en weer geschoten maar een van de commando’s weet de Hongaren te overtuigen om de wapens neer te leggen. Skorzeny belooft ze met alle eerbied te behandelen. Er zijn zeven Hongaren gedood. Eenmaal oog in oog met Horthy sr. legt Skorzeny hem de keuze voor: aftreden of hij zal zijn zoon nooit meer zien. De vader buigt het hoofd en wordt vervangen door de pro-Duitse graaf Szalasi, die een schrikbewind voert tot het eind van de oorlog. Horthy sr. en jr. worden beiden geïnterneerd in Beieren en na de oorlog herenigd.

lannooUITG
Logo-GivingBrandsEnergy-RGB